Σε δημοψήφισμα θα κριθεί τελικά ο αμφιλεγόμενος νόμος που ψηφίστηκε από το ιταλικό Κοινοβούλιο και παρέχει την δυνατότητα στις Περιφέρειες της χώρας να έχουν αυξημένες αρμοδιότητες όσον αφορά βασικές δημόσιες υπηρεσίες, όπως η υγεία, η εκπαίδευση αλλά και η διοχέτευση των εσόδων από τους φόρους.
Ο νόμος ψηφίστηκε τον Ιούνιο 2024 κατόπιν θυελλώδους ολονύκτιας συνεδρίασης του Κοινοβουλίου και εν μέσω καταγγελιών της αντιπολίτευσης ότι με την μεταρρύθμιση θα επέλθει διεύρυνση του ήδη μεγάλου χάσματος μεταξύ του πλούσιου ιταλικού βορρά και του φτωχού νότου. Ως παράδειγμα ενδεικτικό των εν λόγω ανισοτήτων αναφέρεται ότι στην νότια περιοχή της Καλαβρίας το κατά κεφαλήν ΑΕΠ είναι περίπου το ήμισυ του μέσου όσου της ΕΕ, ενώ στην αυτόνομη επαρχία του Μπολτσάνο, στα βόρεια σύνορα με την Αυστρία και την Ελεβετία το κατά κεφαλήν ΑΕΠ ανέρχεται σε ποσοστό 150% του μέσου όρου της ΕΕ.
Το δημοψήφισμα θα διεξαχθεί με βάση διάταξη του ιταλικού Συντάγματος που ορίζει ότι ψηφισμένος νόμος μπορεί να καταργηθεί κατόπιν δημοψηφίσματος, εάν το ζητήσουν οι πολίτες με συλλογή 500.000 υπογραφών.
Στην συγκεκριμένη περίπτωση, όπως ανακοίνωσε την 1η Αυγούστου η Έλι Σλέιν (Elly Schlein), Γραμματέας του Δημοκρατικού Κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης που συμμετείχε στην κινητοποίηση για την συλλογή υπογραφών μαζί με άλλα κόμματα, φορείς και συλλογικότητες, οι απαιτούμενες 500.000 υπογραφές συγκεντρώθηκαν εντός μόλις 10 ημερών, γεγονός που αποδεικνύει το τεράστιο ενδιαφέρον της κοινωνίας για το ζήτημα.
Η δυνατότητα διενέργειας δημοψηφίσματος με πρωτοβουλία πολιτών και συλλογή υπογραφών για την κατάργηση ψηφισμένου νόμου, η οποία προβλέπεται στα Συντάγματα αρκετών κρατών της Ευρώπης, της λατινικής Αμερικής και σε πλείστες πολιτείες των ΗΠΑ, αποτελεί εγγύηση δημοκρατίας, καθώς διασφαλίζει ότι οι αντιπρόσωποι δεν θα αυθαιρετήσουν σε βάρος της κοινωνίας που τους εξέλεξε θεσπίζοντας νόμους που έρχονται σε αντίθεση με την βούλησή της και τα συμφέροντα της πλειοψηφίας των πολιτών.
